«Άξιζε…» Μια μετεμφυλιακή τοιχογραφία

1aaa-dragasaakis-louleΤο καινούργιο βιβλίο της Νίτσας Λουλέ, που κυκλοφόρησε από τις εκδόσεις «Πεδίο», παρουσιάστηκε την Τρίτη 8 Δεκεμβρίου, σε εκδήλωση που έγινε στην κατάμεστη από κόσμο αίθουσα του Εμπορικού και Βιομηχανικού Επιμελητηρίου Αθηνών.

Το «΄Αξιζε…» βασίζεται στην αλληλογραφία των γονιών της Νίτσας Λουλέ, Κώστα και Μαρίας Λουλέ, από τη φυλακή, την εξορία, την πολιτική παρανομία και προσφυγιά, από το 1949 έως τον Μάιο του 1974, λίγο πριν από την πτώση του χούντας. Τα γράμματα δεν ακολουθούν χρονική σειρά και συνδέονται μεταξύ τους με κείμενα της συγγραφέως, η οποία τα τοποθετεί στην ιστορική τους στιγμή, δίνοντας συγχρόνως το πολιτικό ή και κομματικό στίγμα της εποχής, με συχνές αναφορές στο σήμερα.
Την εκδήλωση, με συντονιστή τον Παύλο Τσίμα, άνοιξε ο εκδότης του «Πεδίου» Παύλος Παπαχριστοφίλου, τονίζοντας μεταξύ άλλων:

 


«Ο αναγνώστης έχει μια τοιχογραφία της πέτρινης μετεμφυλιακής εποχής, που θα τον βοηθήσει στην αυτογνωσία και την ιστορική του συνείδηση. Και ο ιστορικός ένα ντοκουμέντο μέσα από το οποίο σίγουρα θα αντλήσει στοιχεία που τον ενδιαφέρουν». Πρόκειται, συνέχισε, για ένα βιβλίο «συμβολή στη συλλογική μνήμη και ταυτότητα», το οποίο «θα συγκινήσει όχι μόνο τους ομοϊδεάτες των Λουλέδων», αλλά «θα προβληματίσει και θα πυροδοτήσει την σκέψη όλων μας, για τα εμφύλια πάθη τού όχι και τόσο μακρινού παρελθόντος, για την αξία των αγώνων και τη δικαίωσή τους στο σήμερα και στο μέλλον».

 

 

Πρώτος ομιλητής ήταν ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης Γιάννης Δραγασάκης, ο οποίος χαρακτήρισε το βιβλίο ως ένα «μνημείο, ένα βιβλίο ιστορίας, ένα λογοτεχνικό έργο με ήρωες φανταστικούς, αλλά και ένα φόρο τιμής στους πραγματικούς αγώνες και στα πραγματικά πρόσωπα που τους έδωσαν». «Με επίδικο την ανθρώπινη ζωή, την ανθρώπινη αξιοπρέπεια, το συλλογικό όραμα για το μεγάλο άλμα από την προϊστορία στην ιστορία της ανθρωπότητας, όπως γράφει ο Κώστας Λουλές σε ένα από τα γράμματά του στη κυρία Μαρία, τη γυναίκα του».
Αλλά, κατά τον κ. Δραγασάκη, «το βιβλίο αυτό μπορεί να διαβαστεί και ως μια υπόμνηση, ότι ο πόλεμος των ισχυρών για την προσαρμογή των απείθαρχων στην ορισμένη από τους ίδιους κανονικότητα είναι διαρκής. Και είναι πάντα σκληρός, αδυσώπητος. Ακόμα και όταν ο πόλεμος αλλάζει μορφή τόση που να μη μοιάζει με πόλεμο, ακόμη και όταν τα μέσα του πολέμου δεν είναι οι γνωστές μορφές βίας, του εγκλεισμού, του καταναγκασμού, αλλά παίρνουν απρόσμενες μορφές, όπως παραδείγματος χάριν η πρόκληση συλλογικού φόβου ή πανικού, η μαζική εκροή καταθέσεων από τις τράπεζες, η απειλή για διακοπή χρηματοδότησης από την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα, το κλείσιμο των τραπεζών, το Grexit, ο συλλογικός διασυρμός και η ενοχοποίηση ενός ολόκληρου λαού από εκπροσώπους άλλων λαών και οι διαρκείς εκβιασμοί σε περιτύλιγμα αλληλεγγύης».
Το βιβλίο, κατέληξε την ομιλία του ο κ. Δραγασάκης, «μπορεί να συμπυκνωθεί ακόμη και σε αυτό το λιτό τίτλο του. Είναι μια σπουδή πάνω σε αυτό το ερώτημα. Αξίζει ένας αγώνας όταν η νικηφόρα έκβασή του δεν είναι καν ορατή; Η Νίτσα Λουλέ αφήνει το ερώτημα αναπάντητο. Όμως το άνοιγμα της τσάντας με τα γράμματα τελικά και η τακτοποίησή τους, η πρόσκλησή της να είμαστε σήμερα εδώ, για εμένα σημαίνει ότι έχει δώσει την απάντηση».


Στη συνέχεια το λόγο πήρε η πρώην υπουργός της Ν.Δ. Μαριέττα Γιαννάκου, σύμφωνα με την οποία η συγγραφέας ήθελε να αναδείξει τί σήμαινε για τα παιδιά των κομμουνιστών αγωνιστών η μακρόχρονη εξορία και φυλάκισή τους. Κάτι που «δεν είναι απλό να απαντηθεί», όπως είπε. Το «Άξιζε…», συνέχισε η κ. Γιαννάκου, «συνδέεται με την αξία του αγώνα σε έναν ασύμμετρο πόλεμο» και θέτει το ερώτημα «αν άξιζε να τραυματιστούν τόσα πολλά παιδιά». Η ίδια ως ψυχίατρος είπε: «θα πω ότι δεν άξιζε. Κανείς δεν μπορεί να ξέρει τι βίωσαν αυτά τα παιδιά, γιατί δεν ήταν μόνο η απουσία του πατέρα, αλλά και η κοινωνική καχυποψία για το ποιος είναι ο πατέρας».
Η κ. Γιαννάκου, έχοντας γνωρίσει τον Κώστα Λουλέ, καθώς υπήρξε κι εκείνος ευρωβουλευτής στα μεταπολιτευτικά χρόνια, μεταξύ άλλων ανέφερε επίσης: «Δεν θα ισχυριστώ ότι οι κομμουνιστές που συμμετείχαν στον Εμφύλιο δεν είχαν δίκιο. Έκαναν λάθη. Αλλά τα μετέπειτα ήταν τραγικά. Όταν οι άλλοι μοίραζαν τα επινίκια του Πολέμου, οι Έλληνες σφάζονταν μεταξύ τους». Συνεχάρη τέλος την συγγραφέα για την «σύνθεση» του βιβλίου και για την «ευφυΐα να μην προσθέσει στο δράμα», αλλά να κρατήσει μια «αποστασιοποιημένη, ψύχραιμη» ματιά.


Ο πρώην υπουργός του ΠΑΣΟΚ Αλέκος Παπαδόπουλος, ανέφερε ότι το βιβλίο «θα αποτελέσει πηγή για τους μελλοντικούς αλλά και τους παρόντες ιστορικούς ερευνητές» και συμβούλεψε «πολλούς από τις νεότερες γενιές που αυτάρεσκα πιστεύουν ότι γνωρίζουν καλά τα γεγονότα και κυρίως το πνεύμα της εποχής εκείνης να το διαβάσουν, για την δική τους αυτοσυνειδησία». Στην ομιλία του ο κ. Παπαδόπουλος τόνισε μεταξύ άλλων: «Τότε, ήταν έντονο το συναίσθημα του συλλογικού κινδύνου και του συλλογικού φόβου, που πάντα οδηγεί σε συλλογικές συσπειρώσεις και συλλογικά οράματα και κινήματα. Σήμερα κυριαρχεί μόνο ο κίνδυνος του καθενός μας προσωπικά και σχεδόν καθόλου ο συλλογικός κίνδυνος για το μέλλον της χώρας. Σήμερα δεν προκύπτουν συλλογικές συμπεριφορές, παρά αθροίσματα φοβισμένων ατόμων χωρίς συνεκτικά συλλογικά στοιχεία μεταξύ τους (…)
Οι άνθρωποι τότε μπορεί να πλανιόταν από τα ισχυρά ιδεολογικά ρεύματα της ριζοσπαστικοποιημένης εκείνης εποχής αλλά σε καμία περίπτωση δεν ταύτιζαν το ψεύδος με την ελπίδα (…) Και η αριστερά τότε, ναι, είχε ευπάτριδες, που πολλοί από αυτούς ξέραν γράμματα, πολλά γράμματα, γερά γράμματα και ήταν έτοιμοι να θυσιαστούν. Δεν είχαν ακόμα τότε εξοβελιστεί από την πολιτική δράση και συμπεριφορά έννοιες όπως η πολιτική αρετή».

 


1aaa-loule-paparigaΠαρούσα στην εκδήλωση η πρώην Γραμματέας της Κ.Ε. του Κ.Κ.Ε., Αλέκα Παπαρήγα, στενή φίλη της οικογένειας Λουλέ, η οποία πήρε το λόγο και ξεκίνησε από τον ίδιο τον τίτλο του βιβλίου δίνοντας καταφατική απάντηση: «Άξιζε». «Στη Φυσική», ανέφερε, «ένα πείραμα δικαιώνεται από το αποτέλεσμα. Στην πολιτική δεν καθορίζεται από την έκβαση…»
Σύμφωνα με την κ. Παπαρήγα, το βιβλίο έχει δύο αναγνώσεις: τα γράμματα του ζεύγους Λουλέ και τις απόψεις της Νίτσας Λουλέ, με τις οποίες «διαφωνώ κάθετα», όπως είπε. Αναφέρθηκε σε προσωπικές της εμπειρίες από τη σχέση της με τον Κώστα και την Μαρία Λουλέ, παρατηρώντας ότι κακώς γίνεται περισσότερος λόγος για εκείνον κι όχι για τη Μαριώ, η οποία «δεν ήταν απλώς μια στωϊκή σύζυγος». «Ισως ήταν πιο δυναμική από εκείνον». Όσο για το «πώς αισθάνονται τα παιδιά των κομμουνιστών εκείνης της περιόδου», η κ. Παπαρήγα, που ως παιδί βίωσε παρόμοιες καταστάσεις με εκείνες που έζησε η Νίτσα Λουλέ, είπε ότι «δεν υπάρχει ενιαίο αποτέλεσμα». «Άλλο παιδί μπορεί να διαφοροποιήθηκε από τους γονείς του, άλλο να αισθάνθηκε πολύ ευτυχισμένο. Πάντως μη θεωρήσετε ότι τα παιδιά των κομμουνιστών είναι όλα δυστυχισμένα», κατέληξε.


«Αν το ερώτημα «άξιζε;» απευθύνεται σε ένα παιδί, αγαπητή μου Αλέκα, ανέφερε στην δική της ομιλία η Νίτσα Λουλέ, κλείνοντας την εκδήλωση, η απάντηση είναι κατηγορηματικά όχι. Ποιο παιδί δέχεται για μια ιδέα να μεγαλώσει χωρίς το γονιό του; Για έναν ενήλικα, όταν πια έχει φύγει ο πόνος κι έχει ισορροπήσει, τότε η απάντηση είναι «άξιζε». ΄Αξιζε γιατί και ο τελευταίος πολίτης σήμερα έχει το δικαίωμα να μιλήσει ελεύθερα, γιατί έχουμε δημοκρατία κλπ». Το βιβλίο, κατέληξε η συγγραφέας, «δεν έχει σκοπό να ξύσει πληγές. Καταθέτει μόνο. Ανήκω σ΄ αυτούς που υπερασπίζονται το ότι πρέπει να θυμόμαστε».
Παρούσες στην εκδήλωση δύο συναγωνίστριες της Μαρίας Λουλέ και συγκρατούμενες στις Φυλακές Αβέρωφ και στα Γιούρα, ΄Ελλη Πορτογερέλη και Τζένη Πανταζή.

Εφημερίδα - Τεύχος 59

    

marketinn

 1aaa-politicm

 

Τελευταία Νέα
«Κούμπα, μια Ζέβρα και μισή» στην Αιολία

«Κούμπα, μια Ζέβρα και μισή» στην Αιολία

Αυτό το τριήμερο περιμένουμε τους μικρούς μας φίλους (και τους με..

Readmore

«Καταδικάζουμε την προκλητική προπαγάνδα»

«Καταδικάζουμε την προκλητική προπαγάνδα»

Σε κοινή δήλωση προέβησαν οι δήμαρχοι Καισαριανής-Χαϊδαρίου, με α..

Readmore

Πρώτα η Παιδεία…

Πρώτα η Παιδεία…

Σε έναν δήμαρχο που είναι εκπαιδευτικός, άρα ξέρει τα θέματα της Π..

Readmore

Ο Φρύνιχος, οι Αθηναίοι και η αναθεώρηση της Ιστορίας

Ο Φρύνιχος, οι Αθηναίοι και η αναθεώρηση της Ιστορίας

Του Σπύρου Τζόκα   Ο Φρύνιχος τιμωρήθηκε από τους Αθηναίους, ό..

Readmore

«Να μετατρέψει τώρα η κυβέρνηση τις προσωρινές συμβάσεις σε αορίστου χρόνου»

«Να μετατρέψει τώρα η κυβέρνηση τις προσωρινές συμβάσεις σε αορίστου χρόνου»

Κοινή Δήλωση των Δημάρχων της «Λαϊκής Συσπείρωσης»   «Η κυβέρ..

Readmore

greektips banner

Banner Frontizo 6

Newsletter

Εγγραφείτε στο newsletter μας, για να λαμβάνετε πρώτοι τα νέα μας.
.