Σύμβολο απ’ τις εκδόσεις Ζω2

1symΣΥΜΒΟΛΟ - αφιερωμένο στο οικουμενικό αποτύπωμα της πίστης, το Σταυρό, είναι το πέμπτο λεύκωμα του δημοσιογράφου Πλάτωνα Τσούλου και το πρώτο των εκδόσεων ΖΩ2. Μας ξέρατε απ’ την εφημερίδα, όπου κι ο Πλάτωνας δίνει τακτικά φωτογραφίες του, ήρθε η ώρα να μας γνωρίσετε και ως εκδότες βιβλίων…

 

Στο Σύμβολο συγκεντρώνεται φωτογραφικό υλικό 8 χρόνων περιήγησης, απ’ άκρο σε άκρο της Ελλάδας, από δεκάδες εκκλησίες, ξωκλήσια και διάβες πίστης, «αιχμαλωτίζοντας» στιγμές ενατένισης και προσωπικής στάσης, απεικόνισης -και δημιουργίας, κυρίως στο φυσικό χώρο- ενός Συμβόλου πανταχού παρόντος.

Ανάλογα δε με το φωτισμό που συνοδεύει την ενατένιση αυτή, το βιβλίο διαρθρώνεται σε τέσσερις ενότητες: φθινόπωρο, χειμώνας, άνοιξη, καλοκαίρι.

Προλογίζοντας το βιβλίο ο Μακαριώτατος Αρχιεπίσκοπος Αθηνών και Πάσης Ελλάδος, Ιερώνυμος Β’, τονίζει:

«…Το έργο μπολιασμένο από την ποίηση και τη φιλανθρωπία της τέχνης του, ανακαλύπτει την ομορφιά μοναδικών τόπων και τοπίων της πατρίδας μας…Το φωτογραφικό λεύκωμα του κ. Τσούλου δεν μας εγκλωβίζει σε μια πένθιμη ατμόσφαιρα, δεν μας επιβαρύνει με ένα δυσβάσταχτο φορτίο. Μας εμπνέει να διαβούμε από το «Σύμβολο» στον ουσιαστικότερο τρόπο της Χριστιανικής μας ύπαρξης, όπου δεν υπάρχει τέλος αλλά τελείωση…»

 

Το ΣΥΜΒΟΛΟ είναι μια πορεία. Κατ’ αρχάς με την έννοια της περιήγησης. Δεν αποτυπώνονται βέβαια τοπία, ή αποτυπώνονται  ως φόντο, ως φορέας του Συμβόλου, όμως μπορεί ακόμη και να μαντέψει κανείς καθώς βλέπει τη ράχη ενός ναού, να λούζεται από το άπλετο γαλάζιου, τη χώρα ενός νησιού. Ο φωτογράφος Πλάτων Τσούλος μας έχει συνηθίσει και από προηγούμενα βιβλία του σ’ αυτό το ταξίδεμα της Ελλάδας: είτε φωτογραφίζοντας ρόπτρα και αποτυπώνοντας λαϊκό πολιτισμό και χειροτεχνήματα μιας εποχής αφημένης κάπου στο χτες, είτε συνομιλώντας με τη φύση και τα στοιχειά της, τα ρυάκια, τα βουνά, τα φύλλα, αυτά που μιλάνε κι αυτά που δε μιλάνε-μα τελικά όλα μιλάνε.

Μπορώ δε να φανταστώ μόνο το πώς το κάνει: είτε επιλέγοντας τόπους, τοπία που τον κινητοποιούν, είτε βάζοντας μια επιπρόσθετη δυσκολία στον εαυτό του, να δημιουργεί αυτοστιγμεί, για τη στιγμή. Έχοντας, ωστόσο, πάντα στις αποσκευές του τα σύνεργα του φωτογράφου και μια φρέσκια ματιά που βλέπει πάντα τον κόσμο καινούργιο, που τον «ανακαλύπτει» εξυπαρχής για τον αιχμαλωτίσει, να οδηγήσει ό,τιδήποτε μπορεί να οδηγηθεί στη μνήμη του φακού, να μεταμορφωθεί, συχνά να στρεβλωθεί μέσω αυτής της διαδικασίας και τελικά να υπάρξει για όλυς εμάς που δεν υπήρξαμε ή συνήθως δεν υπάρχουμε ως αυτουργοί, αλλά ως συμμετέχοντες.

Στο Σύμβολο αυτή η διαδικασία της συμμετοχής προϋποτίθεται, ή για να το πούμε αλλιώς, η πρόσληψη του θέματος- γιατί ένα είναι το θέμα, οι στιγμές του είναι διαφορετικές- δεν σταματά στην απλή παρατήρηση. Δε φτάνει ας πούμε να «κρυφοκοιτάξεις», να ξεφυλλίσεις εππιπόλαια, με το συνήθη τρόπο που το κάνουν κάποιοι από αυτούς που φυλλομετρούν λευκώματα. Δε φτάνει απλώς να δεις και μετά να κλείσεις το βιβλίο.

Η πρόσληψη του θέματος που έχει επιλέξει ο Πλάτων Τσούλος για αυτό το νέο του λεύκωμα, προϋποθέτει ουσιαστική συμμετοχή. Στον πρόλογο ο δημιουργός αποκαλύπτει μια εμπειρία με μεταφυσικό υπόστρωμα: μας λέει πώς του δόθηκε το έναυσμα της έμπνευσης, μιλάει για το στολίδι μιας εκκλησιάς, κάπου σε ένα νησί, μια ώρα προς το δείλι και «συγκρίνει» ανάμεσα στον ήλιο που γέρνει προς τη δύση του και το Σταυρό: «Αυτός και ο ήλιος. Κυρίαχοι κι οι δύο. Όχι για πάντα. Ο ήλιος θα έφευγε, Εκείνος θα έμενε, νινητής…»

Κάπως έτσι ξεκίνησε για τον Πλάτωνα Τσούλο η περιήγηση- και θα λέγαμε περιδίνηση- στους τόπους του Σταυρού. Κάπως έτσι συγκεντρώθηκε υλικό υλικό 8 χρόνων περιήγησης, απ’ άκρο σε άκρο της Ελλάδας, από δεκάδες εκκλησίες, ξωκλήσια και διάβες πίστης, «αιχμαλωτίζοντας» στιγμές ενατένισης και προσωπικής στάσης, απεικόνισης -και δημιουργίας, κυρίως στο φυσικό χώρο- ενός Συμβόλου πανταχού παρόντος.

Στα 8 αυτά χρόνια η Ελλάδα έζησε μια κοσμογονία, ήρθαν τα πάνω-κάτω-κυριολεκτικά-για όλους μας ή σχεδόν όλους. Είναι σαφές πια στον καθένα, ότι όταν τελειώσει όλο αυτό, όταν επιτέλους ξαναμπεί το πράγμα σε ένα «αυλάκι» χωρίς βίαιες αναταράξεις, βίαεις αναδιανομές, γιουρούσια και δεσμεύσεις παντοειδείς στις ζωές των ανθρώπων, τίποτε δεν θα θυμίζει-πολύ λίγα έστω- την κοινωνία που είμασταν.

Αν ψάξει κανείς για «σταθερές», για πράγματα-Σύμβολα πήγα να πω-που αντέχουν και υπερβαίνουν τη συγκυρία, πόσα θα βρει; Και ποια θα είναι αυτά;

Αυτό το Σύμβολο, με το οποίο μας καλεί να επικοινωνήσουμε ο Πλάτων Τσούλος, να το ξαναδούμε μέσα απ’ το φακό του, τόσο απλό στη μορφή του, αλλά ιχυρό σε αξίες και σε ιστορία, είναι ένα από αυτά…

 

 

Τα προηγούμενα λευκώματα του Πλάτωνα Τσούλου ήταν τα: «Ρόπτρα» (2002), «Οδοιπόρος» (2005), «Εργοστάσιο» (2009) και «Ρόπτρα – Θυρών Απόηχοι» (2011). Ο ίδιος ασχολείται με τη φωτογραφία από το 1995, έχει συμμετάσχει σε μια ομαδική έκθεση φωτογραφίας, ενώ οργάνωσε τρεις ατομικές εκθέσεις, στη Σουηδία, τη Ρωσία και την Ελλάδα.