Τα «καθάρματα» της Ευρωπαϊκής Ένωσης

1aaa-quatremerΟ Ζαν Κατρεμέρ (Jean Quatremer), ανταποκριτής στις Βρυξέλλες εδώ και σχεδόν τριάντα χρόνια της γνωστής παρισινής εφημερίδας Libération, συνέγραψε ένα αποκαλυπτικό βιβλίο-ντοκουμέντο για την πολυδιαφημιζόμενη Ευρωπαϊκή Ένωση (ΕΕ), με τον τίτλο ‘Τα καθάρματα της Ευρώπης – Οδηγός για Ευρωσκεπτικιστές ’ (Εκδ, Calmann-Levy, Παρίσι, Μάρτιος 2017). Ο Κατρεμέρ θεωρείται ένας από τους καλύτερους γνώστες της Ευρωπαϊκής Ένωσης και για χρόνια φιγούραρε στον κατάλογο των πλέον ένθερμων υποστηρικτών της.
Εγκαταλείποντας τις ψευδαισθήσεις του, ο Κατρεμέρ καταγγέλλει με πρωτοφανή τρόπο τις σημερινές παρεκτροπές που οδηγούν την Ευρώπη στην καταστροφή της…
«Για πάρα πολύ καιρό πίστεψα στην Ευρώπη. Για πάρα πολύ καιρό, ευχόμουνα την ανάδυση των Ηνωμένων Πολιτειών της Ευρώπης.

Για πάρα πολύ καιρό, νόμιζα ότι ήταν (η ΕΕ) η δική μας Γη της Επαγγελίας, αυτή που θα μας επέτρεπε να υπερβούμε τα Έθνη-Κράτη που προκαλούν πολέμους. Σήμερα όμως πάει, τελείωσε. Δεν πιστεύω πλέον σε όλα αυτά. Η ΕΕ δεν υπήρξε βεβαίως εντελώς άχρηστη, αλλά ο ιστορικός της ρόλος είναι πίσω της…»
Με αυτήν την ωμή και χωρίς διφορούμενα εξομολόγηση αρχίζει το εικονοκλαστικό δοκίμιο του Ζαν Κατρεμέρ. Ο δημοσιογράφος υπενθυμίζει με πολύ μπρίο τις απαρχές της ευρωπαϊκής περιπέτειας, αλλά το κάνει προκειμένου να καταγγείλει, στη συνέχεια και με τον καλύτερο δυνατό τρόπο, τις παρεκτροπές οι οποίες, από την εποχή του ταλαντούχου Ζακ Ντελόρ μέχρι και τον σημερινό αξιοθρήνητο Ζαν-Κλοντ Γιούνκερ, οδήγησαν στα τωρινά αδιέξοδα.
Υπάρχει μήπως κάποιο φως στην άκρη του τούνελ; Ο Ζαν Κατρεμέρ παραθέτει σε μερικές σελίδες με ποιον τρόπο είναι δυνατόν να επιτευχθεί μια έξοδος από τα πάνω. Ωστόσο ο ίδιος δεν πιστεύει πραγματικά σε κάτι τέτοιο. Το δοκίμιό του απευθύνεται στους ορκισμένους ευρωπαϊστές: όταν ο ίδιος ο κλήρος δεν πιστεύει στο Θεό του, υπάρχει μήπως καμία λογική στο να συνεχίσει να προσεύχεται σ΄ αυτόν; Δεν έφτασε μήπως η ώρα να ξανασκεφτούμε το μέλλον; ‘Ο, τι απέμεινε από την ΕΕ είναι πιο ολέθριο απ΄ οτιδήποτε άλλο. Το κοινοτικό σχέδιο όμως εξακολουθεί να παραμένει αναγκαίο. Πρόκειται ακριβώς για την επανίδρυσή του.

 

Μια μεγάλη ελπίδα…

 

1aaa-quatrΟ δημοσιογράφος φροντίζει να υπενθυμίσει, μέσα σε καλογραμμένες σελίδες αφιερωμένες στην ευρωπαϊκή οικοδόμηση, το μεγαλείο αυτής της τελευταίας και τα πάθη τα οποία ξεσήκωσε. Την ευρωπαϊκή ιδέα, που στη Γαλλία την χάιδεψαν αμέτρητοι ονειροπόλοι συγγραφείς και πολιτικοί από τον Βικτώρ Ουγκώ έως τον Αριστίντ Μπριάν, επανέφερε στην επικαιρότητα ο Ουίνστον Τσώρτσιλ στη Ζυρίχη στις 19 Σεπτεμβρίου 1946, για να την αρπάξει τον Μάρτιο του 1947 το… αμερικανικό Κογκρέσο που διακηρύσσει ότι «ευνοεί τη δημιουργία των Ηνωμένων Πολιτειών της Ευρώπης μέσα στο πλαίσιο των Ηνωμένων Εθνών». Στόχος της Ουάσιγκτον είναι να δημιουργήσει άλλο ένα αντίπαλο δέος απέναντι στη σοβιετική «απειλή».
Με άκρα μυστικότητα και μακριά από κομματικά και μικροπολιτικά παιχνίδια, μια χούφτα υψηλά ιστάμενων δημοσίων υπαλλήλων υπό την αιγίδα του Ζαν Μονέ συλλαμβάνει την ιδέα ενός πρώτου υπερεθνικού θεσμού που θα διαχειρίζεται τον άνθρακα και το χάλυβα, δύο προϊόντα ουσιαστικά για την οικονομία της εποχής. Έτσι, στις 9 Μαϊου του 1950, πέντε χρόνια μετά τη συντριβή του ναζισμού, εξαγγέλλεται η Ευρωπαϊκή Κοινότητα Άνθρακα και Χάλυβα ( ΕΚΑΧ ).
Ο Ζαν Κατρεμέρ υπογραμμίζει το γεγονός ότι ούτε η τάξη των πολιτικών ούτε και οι πολίτες ερωτήθηκαν επί του θέματος και «ευτυχώς», γιατί είναι αμφίβολο κατά πόσο θα υλοποιείτο διαφορετικά αυτή η ιδέα.
Και τότε ξεσπά ο πόλεμος της Κορέας. Η Ουάσιγκτον φοβάται ότι ο Στάλιν θα μπορούσε να εισβάλει στη Δυτική Ευρώπη και υποστηρίζει τον επανεξοπλισμό της Ομόσπονδης (Δυτικής) Γερμανίας. Κάτι που είναι αδιανόητο για τους Γάλλους!!
Τότε ο Ζαν Μονέ εγκαταλείπει τις υπόγειες διαδρομές του και υποστηρίζει ανοικτά τη συγκρότηση ενός ευρωπαϊκού στρατού στους κόλπους του οποίου θα ενσωματωνόταν ο γερμανικός στρατός. Η γαλλική κυβέρνηση εκμεταλλεύεται την ιδέα αλλά για να την απορρίψει τελικά μπροστά στην αντίθεση των γκωλικών και των κομμουνιστών. Η κραυγαλέα αυτή αποτυχία θα απονεκρώσει για ένα πολύ μεγάλο διάστημα κάθε σχέδιο και προοπτική μιας πολιτικής ολοκλήρωσης, ιδίως όταν εκφράζονται από τη Γαλλία!
Κατά συνέπεια, επανέρχεται η μέθοδος Μονέ των μικρών βημάτων, με την υπογραφή στη Ρώμη, στις 25 Μαρτίου 1957, μιας συνθήκης για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας Ατομικής Ενέργειας (ΕΚΑΕ ή Ευρατόμ) -η οποία θα τερματιστεί πολύ σύντομα- και, δευτερευόντως, μιας συνθήκης για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Οικονομικής Κοινότητας (ΕΟΚ) η οποία αργά αλλά σταθερά θα καταγράφει επιτυχίες και θα διευρύνεται μέχρι να γεννήσει τη σημερινή Ευρωπαϊκή Ένωση.
Ο Ζαν Κατρεμέρ υπογραμμίζει το γεγονός ότι η διεθνής κατάσταση, η εξέγερση της Βουδαπέστης (1956) και η κρίση του Σουέζ το Νοέμβριο του 1956, είναι αυτά που διευκόλυναν την υπογραφή της Συνθήκης της Ρώμης πέντε μήνες αργότερα. Επαναφέροντας τη σοβιετική «απειλή» και, προπάντων, καταδεικνύοντας την αδυναμία της Μεγάλης Βρετανίας και της Γαλλίας απέναντι στις δύο Υπερδυνάμεις, τις ΗΠΑ και την ΕΣΣΔ, αυτές οι κρίσεις ήραν τις αντιρρήσεις της Γαλλίας στο σχέδιο της Κοινής Αγοράς.
Η ευρωπαϊκή οικοδόμηση μπόρεσε έκτοτε να προχωρήσει μέσα από κρίσεις και ευκαιρίες, υποβασταζόμενη από τους ευρωκράτες «ιεραπόστολους μιας θεοποιημένης Ευρώπης» (σελ. 141). Ο Ζαν Κατρεμέρ τοποθετεί αυτήν την αντιστροφή τη δεκαετία του 1990 όταν ο ακτιβισμός της Ευρωπαϊκής Επιτροπής υπό τον Ζακ Ντελόρ κατάφερε να αδρανοποιήσει και να θέσει σε διαθεσιμότητα τα Κράτη.

 

…μακαρίτισσα σήμερα


Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή εμπέδωσε το κύρος και την εξουσία της υπό την προεδρία του Ζακ Ντελόρ (1985-1995), ο οποίος μπόρεσε να πείσει τα Κράτη-μέλη να υιοθετήσουν τόσο τη Συνθήκη του Σένγκεν όσο και την Ενιαία Ευρωπαϊκή Πράξη και το ενιαίο νόμισμα. Μόνο που απέτυχε στο θέμα της κοινωνικής Ευρώπης.
Οι διάδοχοί του όμως, συναγωνιζόμενοι μεταξύ τους σε ανικανότητα, πολύ γρήγορα υποβάθμισαν την Επιτροπή σε απλή γραμματεία του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου των αρχηγών κρατών και κυβερνήσεων. Ο Ζαν Κατρεμέρ έχει μόνο πολύ σκληρά λόγια για τον Ζακ Σαντέρ, η πτώση του οποίου επήλθε το 1999 μετά τις κατηγορίες για διαφθορά, όπως και για τον Ρομάνο Πρόντι (1999-2004) και τον Επίτροπό του επί του ανταγωνισμού Μάριο Μόντι, οι οποίοι και ξεπούλησαν όσο-όσο την ευρωπαϊκή βιομηχανία, για τον Μανουέλ Μπαρόζο (2004-2014), υπαλληλάκο της τράπεζας Γκόλντμαν Σαχς (Goldman Sachs), που ήταν αναμεμειγμένη στην κρίση του 2007, και βεβαίως για τον Ζαν-Κλοντ Γιούνκερ, ο οποίος και μετέτρεψε το Μεγάλο Δουκάτο του (το Λουξεμβούργο, δηλαδή) σε φορολογικό παράδεισο.

Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο, ανώτατο όργανο της Ένωσης, επανήλθε στο κέντρο του παιχνιδιού. Συνεδριάζει εφεξής κάθε μήνα ή κάθε δύο μήνες. Αλλά μόνο για να διαπιστώνει τις διαφωνίες του πάνω σε όλα τα σημαντικά ζητήματα: Ουκρανία, Ρωσία, ενέργεια, ελεύθερο εμπόριο, αποσπασμένους εργάτες, τρομοκρατία, μετανάστες κλπ. Το λάθος έγκειται στην άκαιρη διεύρυνση της Ένωσης από δεκαπέντε μέλη το 1995 σε 27 ή 28 σήμερα, με πολύ διαφορετικά επίπεδα ανάπτυξης. 

Ο Ζαν Κατρεμέρ «εκτελεί» εν παρόδω και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, δημοκρατικό άλλοθι του συνόλου: οι βουλευτές του είναι μόνο κατ’ όνομα ευρωπαϊκοί αφού εκλέγονται με εθνικές λογικές. «Όταν πάνω σε ορισμένα κείμενα βλέπουμε τους Γερμανούς βουλευτές να ψηφίζουν ως ένας άνθρωπος υπέρ ή κατά, από την άκρα δεξιά έως την άκρα αριστερά, πώς να μην αισθανθούμε άσχημα;» (σελ. 23). Η νομιμότητά τους καθίσταται αμφισβητήσιμη όταν σκεφτεί κανείς ότι ένας Γάλλος ευρωβουλευτής εκπροσωπεί δώδεκα φορές περισσότερους εκλογείς από ένα Μαλτέζο ευρωβουλευτή; Τέλος, το Κοινοβούλιο δεν έχει την πρωτοβουλία της ψήφισης νόμων, στο δε νομοθετικό επίπεδο «έχει το ίδιο βάρος με το Συμβούλιο υπουργών το οποίο στην καλύτερη περίπτωση είναι εκλεγμένο μέσω έμμεσης ψηφοφορίας» (σελ. 24).
Ακόμα ένα γεγονός επιβαρυντικό στην όλη κατάσταση για τον Ζαν Κατρεμέρ: η μετριότητα των ηγετών που κρατούν σήμερα τα ηνία και κυρίως του γαλλο-γερμανικού ζεύγους. «Καμία σπουδαία προσωπικότητα δεν αποσπάται ξεχωρίζοντας από τους πολλούς, εκτός κι αν είναι από ατύχημα όπως η περίπτωση της Άνγκελα Μέρκελ, της Γερμανίδας Καγκελαρίου» (σελ. 21). Και οι συνέπειες είναι δραματικές: «Αρκεί να δει κανείς σε ποια κατάσταση πανικού αυτή η διακεκριμένη αρεοπαγίτης διαχειρίστηκε εντελώς παράλογα την κρίση του ευρώ μεταξύ των ετών 2010 και 2012, παρασύροντας την μια μετά την άλλη όλες τις χώρες στο βάραθρο, από το οποίο η Ελλάδα δεν έχει βγει ακόμη, επτά χρόνια μετά! Και αυτό πληρώνεται με εκατοντάδες χιλιάδες καταστραμμένες ζωές» (σελ. 22).
Θανατηφόρες ακαμψίες
Ο Ζαν Κατρεμέρ τρομάζει μπροστά στις συνέπειες της ευρωπαϊκής αμέλειας: «Το ‘ήπιο τέρας των Βρυξελλών’ που επιβάλλει το ευρωπαϊκό καλό με άκαμπτους και συχνά ηλίθιους κανόνες, έχει μετατραπεί στον κυριότερο καταστροφέα, όχι μόνο του ευρωπαϊκού ιδεώδους αλλά και της δημοκρατίας. Με κάποιο είδος ιστορικής αντιστροφής, έρχεται, με μόνη την ύπαρξή του, να απειλεί ακόμη και την ειρήνη…» (σελ. 10)
Για τον δημοσιογράφο ο λόγος βρίσκεται στον στενόμυαλο δογματισμό των ευρωπαϊκών θεσμών:
«Παγιδευμένη σε μια φιλελεύθερη και υπέρ του ελεύθερου εμπορίου ιδεολογία που προωθείται από την Επιτροπή, η Ένωση αρνείται, κατ’ αρχήν, να προσφέρει κάποια προστασία στους Ευρωπαίους πολίτες ενώ είχε θεμελιωθεί πάνω στην αρχή της κοινοτικής προτίμησης. Η Ένωση μετατράπηκε στον χρήσιμο ηλίθιο της παγκοσμιοποίησης ενώ ο υπόλοιπος κόσμος απομυζά κέρδος: η Κίνα λόγου χάρη…» (σελ. 31). «Για την Ένωση, ό, τι είναι πρόσκομμα, ακόμη και όταν αυτό υπακούει σε μια σωστή λογική, πρέπει να καταστραφεί, όποιο κι αν είναι το τίμημα. Το δόγμα πάνω απ’ όλα τα δόγματα είναι η απουσία συνόρου» (σελ. 30).
Ο Ζαν Κατρεμέρ διαπιστώνει επίσης την αποτυχία του ενιαίου νομίσματος και τις βλαπτικές του συνέπειες για την ευρωπαϊκή αλληλεγγύη. Εδώ ο δημοσιογράφος ενώνει τη φωνή με τη φωνή πολλών άλλων, οικονομολόγων και πολιτικών αναλυτών: «Λανσαρισμένο με πολλές φανφάρες το 1999, το ενιαίο νόμισμα, το οποίο έπρεπε επίσης να ντοπάρει την ανάπτυξη και να προστατεύσει τους Ευρωπαίους απέναντι σε εξωτερικούς κραδασμούς, δεν διαδραμάτισε το ρόλο του, όπως το κατέδειξαν η χρηματοπιστωτική κρίση του 2007-2008 και η μετέπειτα κρίση της ευρωζώνης το 2010-2012. (…) Από την εποχή της εφαρμογής του ευρώ, η Γαλλία παρουσιάζει εμπορικό έλλειμμα ενώ η Γερμανία συσσωρεύει πλεονάσματα σε άνευ προηγουμένου αναλογίες. Ποιος μπορεί να αμφισβητήσει ότι το ευρώ έκανε τη Γαλλία και όλες τις χώρες του Νότου πιο φτωχές αλλά ωφέλησε πέρα από κάθε λογική τη Γερμανία;» (σελ. 31).
Ο συγγραφέας εξάγει το συμπέρασμά του με την πίκρα που μαντεύουμε ότι αισθάνεται ένας νέος εξηντάρης που ανακαλύπτει ότι σ΄ όλη του τη ζωή ζούσε με ψευδαισθήσεις: «Ένας θλιβερός απολογισμός. Αυτό το νεκρό άστρο στο οποίο κατέληξε να είναι η Ένωση δεν έχει πλέον λόγο ύπαρξης, δεν προσφέρει πλέον καμία ζεστασιά, αντίθετα μάλιστα. Συνιστά πρόβλημα από μόνη της. Έφτασε η ώρα να επανακτήσουν την ελευθερία τους τα ευρωπαϊκά έθνη που υπήρξαν η πηγή του μεγαλείου της Γηραιάς Ηπείρου. Πρέπει να απελευθερώσουμε τις ενέργειες αντί να τις ποδηγετούμε! (σελ 38).

 

Του Joseph Savès. Από το γαλλικό ιστολόγιο Herodote.net με ημερομηνία 22-09-2017
Απόδοση Α.Ν.

Εφημερίδα - Τεύχος 68

    

marketinn

1aaa-MEETINGS JULY

 

Τελευταία Νέα
Υπογραφές για την κεραία της Vodafone μαζεύει η Ένωση Γονέων Καισαριανής

Υπογραφές για την κεραία της Vodafone μαζεύει η Ένωση Γονέων Καισαριανής

Συλλογή υπογραφών προωθεί η Ένωση Γονέων Καισαριανής για την κεραία της Vodafone στην..

Readmore

Αναστασία Παπαστάμου: Δεν στηρίζω την «Πρωτοβουλία Πολιτών Ζωγράφου»

Αναστασία Παπαστάμου: Δεν στηρίζω την «Πρωτοβουλία Πολιτών Ζωγράφου»

Τη δημόσια διαφοροποίησή της από την «Πρωτοβουλία Πολιτών Ζωγράφου» ανακοινώνει ..

Readmore

Ανοιχτή Επιστολή προς τους δημότες και κατοίκους του Ζωγράφου

Ανοιχτή Επιστολή προς τους δημότες και κατοίκους του Ζωγράφου

Πρωτοβουλία για τη συγκρότηση μιας νέας, πλειοψηφικής και νικηφόρας παράταξης τ..

Readmore

Ένα ακόμη εργατικό ατύχημα στους ΟΤΑ - Αυτή τη φορά στον Δ. Δάφνης -Υμηττού

Ένα ακόμη εργατικό ατύχημα στους ΟΤΑ - Αυτή τη φορά στον Δ. Δάφνης -Υμηττού

Ένα ακόμα εργατικό ατύχημα, με θύμα συμβασιούχο εργάτρια καθαριότητας στον Δήμο Δ..

Readmore

Ο Δήμος Ζωγράφου στηρίζει τις πληγείσες περιοχές

Ο Δήμος Ζωγράφου στηρίζει τις πληγείσες περιοχές

  Ο Δήμος Ζωγράφου διέθεσε ήδη στο Δήμο Ραφήνας, τις εγκαταστάσεις της κατασκή..

Readmore

Newsletter

Εγγραφείτε στο newsletter μας, για να λαμβάνετε πρώτοι τα νέα μας.
.